Những tội danh nào được bãi bỏ tại Bộ luật hình sự...

Những tội danh nào được bãi bỏ tại Bộ luật hình sự 2015?

1799
SHARE

Sáng ngày 27-11-2015, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIII, các đại biểu Quốc hội đã thông qua Bộ luật Hình sự 2015 với tỷ lệ các đại biểu quốc hội tán thành đạt hơn 84%. Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2016. Bộ luật hình sự 2015 quy định về tội phạm và hình phạt, gồm 26 chương, 426 điều.

Bộ luật hình sự của nhà xuất bản Sự Thật
Bộ luật hình sự của nhà xuất bản Sự Thật

Trong đó, điểm mới đầu tiên mà Vì Công Lý muốn đề cập là việc 5 tội sẽ được bãi bỏ khi Bộ Luật Hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 1/7 bao gồm: tội Hoạt động phỉ (điều 83); Đăng ký kết hôn trái pháp luật (điều 149); Kinh doanh trái phép (điều 159); Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng (điều 165); Báo cáo sai trong quản lý kinh tế (điều 167).

Việc bỏ các tội danh trên xuất phát từ những căn cứ khác nhau. Trong số các tội danh nêu trên có những tội thì phi hình sự hóa một cách hoàn toàn, tức là bỏ hẳn ra khỏi Bộ luật hình sự. Những tội bỏ hẳn bao gồm: Tội sử dụng trái phép quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ của tổ chức tín dụng và Tội báo cáo sai trong quản lý kinh tế.

Còn các tội khác là có sự chuyển hóa về cách quy định tội danh, tức là bỏ cách gọi tên tội danh cũ và việc xử lý các hành vi tương tự sẽ được chuyển hóa vào các điều luật quy định về tội danh khác trong BLHS 2015.

Tội hoạt động phỉ tại điều 83 BLHS 1999 là hành vi chống chính quyền nhân dân mà hoạt động vũ trang ở vùng rừng núi, vùng biển, vùng hiểm yếu khác, giết người, cướp phá tài sản. Tội danh này không được quy định trong BLHS 2015 bởi quá trình đấu tranh phòng chống tội phạm ở Việt Nam từ khi BLHS 1999 có hiệu lực đến nay cho thấy việc phát hiện và xử lý những đối tượng hoạt động phỉ gần như không có trường hợp nào được đưa ra xét xử hoặc bị truy tố về tội danh này.

Tội đăng ký kết hôn trái pháp luật tại điều 149 BLHS 1999 là hành vi của người nào trách nhiệm trong việc đăng ký kết hôn biết rõ là người xin đăng ký không đủ điều kiện kết hôn mà vẫn đăng ký cho người đó. Trong các tội phạm tại chương XVII BLHS 2015 về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình thì đã bãi bỏ tội danh này và không quy định việc xử lý hình sự đối với các hành vi đăng ký kết hôn trái pháp luật trong các tội danh của chương này. Thực tiễn đấu tranh tội phạm đã cho thấy việc để xử lý về tội đăng ký kết hôn trái pháp luật là gần như không xảy ra, thông thường chỉ dừng ở mức xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính vì hành vi thiếu trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ tư pháp có nhiệm vụ đăng ký kết hôn ở địa phương.

Tội kinh doanh trái phép theo quy định tại điều 159, Tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng tại điều 165; Tội báo cáo sai trong quản lý kinh tế tại điều 167 BLHS 1999 cũng được bãi bỏ trong BLHS 2015. Theo đó các hành vi theo quy định của các tội này tại BLHS 1999 đã được chuyển hóa vào các tội danh khác theo quy định của BLHS 2015. Cụ thể được chuyển hóa xử lý vào các tội danh: Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí (Điều 219); tội vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 220); tội vi phạm quy định của Nhà nước về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 221); tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 222); tội thông đồng, bao che cho người nộp thuế gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 223); tội vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 224); tội vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (Điều 230)…

Việc áp dụng các điều luật này trước và sau khi Bộ Luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực được hướng dẫn tại điểm e Điều 1 Nghị quyết 109/2015/QH13 ngày 27/11/2015 như sau.

Với hành vi quy định tại điều 83, điều 149, điều 159, điều 165, điều 167 của Bộ luật Hình sự năm 1999 xảy ra trước 0h00 ngày 1/7/2016 mà sau thời điểm đó vụ án đang trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử thì tiếp tục áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 để xử lý.

Trường hợp vụ án đã được xét xử và đã có bản án, quyết định của tòa án, không được căn cứ vào việc Bộ luật hình sự năm 2015 không quy định 5 tội danh này để kháng cáo, kháng nghị.

Bãi bỏ một số tội danh, chuyển hóa một số tội danh khác là cần thiết để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm trước yêu cầu khách quan của thực tiễn và khắc phục những bất cập,hạn chế  của BLHS 1999.

An Nguyên

Nguồn: Chuyên mục tư vấn pháp luật miễn phí do hãng luật Giải Phóng thực hiện



Đọc tin pháp luật mới nhất trên Vì Công Lý. Để phản ánh thông tin hoặc gửi câu hỏi tư vấn pháp luật miễn phí, vui lòng gửi đến vicongly.com@gmail.com hoặc gọi Tổng đài 1900 6665.