Vụ truy thu thuế Sabeco: Lỗ hổng lớn nhất là gì?

Vụ truy thu thuế Sabeco: Lỗ hổng lớn nhất là gì?

254
SHARE

Vụ Tổng công ty cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) bị kiến nghị truy thu 408 tỉ đồng thuế tiêu thụ đặc biệt được báo chí đưa tin vừa qua tạo nên hai luồng ý kiến trái chiều nhau.

c2287_sabeco
Sabeco đang bị kiến nghị truy thu 408 tỉ đồng thuế tiêu thụ đặc biệt. Ảnh: TLTBKTSG

Quan điểm của Kiểm toán Nhà nước thì cho rằng việc kiến nghị truy thu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với Sabeco là đúng, và “được lãnh đạo Bộ Tài chính thống nhất rất cao”, trong khi phía Sabeco cho rằng họ không vi phạm vì đã làm “đúng theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế” (báo Tuổi Trẻ ngày 11-7-2015). Tuy vậy, nhiều ý kiến, trong đó có chính ý kiến của Kiểm toán Nhà nước, cho rằng đã có “lỗ hổng chính sách” dẫn đến vụ việc này.

Những cụm từ như “lỗ hổng chính sách” hay “lỗ hổng pháp luật” được nhiều người có trách nhiệm phát ngôn chính thức và được sử dụng khá phổ biến trên các phương tiện truyền thông từ nhiều năm qua. Cùng với chúng là các cụm từ “lách luật”, “né luật” cũng trở thành quen thuộc trong đời sống xã hội, đặc biệt là trong cộng đồng doanh nghiệp.

Điều đáng nói là “lách luật” hay “né luật” mặc nhiên bị xem là những hành động tiêu cực, thậm chí là vi phạm; trong khi bản chất nó chỉ là cách thức hành xử khôn ngoan, hợp pháp của người dân hoặc doanh nghiệp để tránh bớt khó khăn, thiệt hại cho mình.

Nếu chúng ta đã thừa nhận nguyên tắc người dân, doanh nghiệp được làm những gì mà luật pháp không cấm, thì “lách luật” hay “né luật” chẳng qua là hành động đi vào những nơi pháp luật không cấm (hoặc chưa cấm) để có lợi cho mình. Hành động này về mặt lý không có gì sai và cần được nhìn nhận, đánh giá một cách khách quan dưới góc nhìn đa chiều, trong đó có góc nhìn của chính người dân/doanh nghiệp, chứ không nên chỉ là góc nhìn một phía của các cơ quan pháp luật hoặc cơ quan quản lý nhà nước.

Một bên thì chừa ra chỗ trống (một lỗ hổng hay một khe hở), bên kia thấy chỗ trống đó đi được và an toàn (vì không cấm) nên tìm cách “lách” qua, và bị “tuýt còi”. Phân tích đơn giản vậy để thấy rằng trách nhiệm vụ bịt “lỗ hổng” không thuộc về người dân hay doanh nghiệp; và việc họ chui vào chỗ trống (dù là hẹp) này không phải là hành vi sai phạm (nhất là khi họ chỉ được phép đi vào chỗ trống).

Tôi cho rằng “lỗ hổng” lớn nhất hiện nay chính là quan điểm quá khác biệt về những “lỗ hổng” và cách nhìn nhận quá khác biệt về chuyện “lách luật”. Ngoài ra, một “lỗ hổng” khác cũng không kém phần quan trọng là “lỗ hổng” trong quy trình xây dựng chính sách và quy trình ban hành văn bản pháp luật. Những “lỗ hổng” này tồn tại (và sẽ gây nên những “lỗ hổng” khác) là do năng lực yếu kém của những người soạn thảo, tham mưu ban hành văn bản hoặc do bị chi phối bởi các nhóm lợi ích.

Chỉ khi nào bịt được các “lỗ hổng” này thì những “lỗ hổng pháp luật” mới bớt dần và tiến đến triệt tiêu.

Long Nguyễn

Theo TBKTSG



Đọc tin pháp luật mới nhất trên Vì Công Lý. Để phản ánh thông tin hoặc gửi câu hỏi tư vấn pháp luật miễn phí, vui lòng gửi đến vicongly.com@gmail.com hoặc gọi Tổng đài 1900 6665.