MẸ SINH CON ‘THUẬN TỰ NHIÊN’ LÀM CHẾT CON CÓ PHẠM TỘI?

MẸ SINH CON ‘THUẬN TỰ NHIÊN’ LÀM CHẾT CON CÓ PHẠM TỘI?

75
SHARE

Việc sinh con “thuận tự nhiên” hay có can thiệp y tế, tưởng chừng như thuộc về quyền tự do của cá nhân người mẹ. Tuy nhiên, trong thực tế, vấn đề này vẫn chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật, vì nó không chỉ liên quan đến người mẹ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và quyền lợi của đứa trẻ được sinh ra. Đặc biệt, khi người mẹ chọn phương pháp sinh con “thuận tự nhiên” chưa được Bộ Y tế công nhận, dẫn đến hậu quả đứa trẻ sinh ra bị thiệt mạng, hành vi của người mẹ có thể cấu thành tội “vô ý làm chết người”.

Tội vô ý làm chết người được quy định tại Điều 128 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi – bổ sung năm 2017 quy định : “Người nào vô ý làm chết người, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.”

Về khía cạnh pháp lý, người phạm tội có hành vi vi phạm các quy tắc an toàn. Đó là những quy tắc nhằm bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe cho con người. Những quy tắc đó thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có thể đã được quy phạm hóa hoặc có thể chỉ là những quy tắc xử sự xã hội thông thường đã trở thành tập quán sinh hoạt, mọi người đều biết và thừa nhận. Trong tình huống được đề cập, việc sinh con tại cơ sở y tế với đội ngũ nhân viên, trang thiết bị y tế đầy đủ nhằm mục đích đảm bảo an toàn tính mạng, sức khỏe cho người con được sinh ra có thể được xem là một cách xử sự mà toàn xã hội đều biết và công nhận. Hậu quả chết người là bắt buộc. Điều này đồng nghĩa, nếu người mẹ chủ động chọn phương pháp sinh con “thuận tự nhiên” mà không dẫn đến việc người con bị thiệt mạng, sẽ không phát sinh trách nhiệm pháp lý trong trường hợp này.

photo1521044017763-15210440177651654580396Trong trường hợp nếu việc sinh con “thuận tự nhiên” dẫn đến hậu quả trực tiếp là người con chết, xuất phát từ những nguyên nhân mà nếu việc sinh nở được tiến hành tại bệnh viện hoàn toàn có thể khắc phục được (như dây rốn quấn cổ, nhiễm trùng,…), người mẹ có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý. Trái lại, trách nhiệm hình sự không phát sinh nếu trường hợp đã có xác nhận của bác sĩ tại các cơ sở y tế đủ thẩm quyền rằng, thai nhi có những tiên liệu xấu và không thể sống được sau khi chào đời (khuyết tật bẩm sinh, chết lưu,…).

Lỗi vô ý có thể là lỗi vô ý vì quá tự tin hoặc vô ý do cẩu thả. Ở đây có thể thấy rằng việc một người mẹ có đầy đủ nhận thức để biết rằng việc tự sinh con tại nhà có thể dẫn đến một số biến chứng gây nguy hiểm cho tính mạng đứa trẻ, nhưng vẫn tự tin rằng biến chứng đó sẽ không xảy ra, dẫn đến việc đứa trẻ tử vong, sẽ rơi vào trường hợp vô ý vì quá tự tin.

 Với tư cách là một người mẹ chuẩn bị sinh con, họ buộc phải thấy trước những hậu quả có thể phát sinh từ việc sinh con “thuận tự nhiên”. Bên cạnh đó, trong điều kiện thông tin đầy đủ như hiện nay, người mẹ hoàn toàn có thể tìm hiểu các hệ quả xấu của việc sinh con “thuận tự nhiên” thông qua tìm kiếm trên mạng internet, kết hợp với tham vấn ý kiến từ bác sĩ, chuyên gia,… Do đó, việc một người mẹ thiếu sự tìm hiểu và không biết được việc sinh con “thuận tự nhiên” tại nhà, thiếu các điều kiện y tế tối thiểu có thể dẫn đến nhiều biến chứng khiến đứa trẻ tử vong, và chọn áp dụng phương pháp sinh nở này dẫn đến việc đứa trẻ chết, sẽ được xem là vô ý làm chết người do cẩu thả.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng, mặc dù hành vi làm chết người là vô ý, nhưng việc vi phạm các quy tắc an toàn lại là hành vi có tính chất cố ý. Điều đó có nghĩa là, người mẹ làm chết con vì sinh “thuận tự nhiên” chỉ bị xem xét trách nhiệm nếu cố ý lựa chọn phương pháp sinh nở chưa được công nhận về mức độ an toàn này. Còn nếu việc sinh con theo phương pháp “thuận tự nhiên” xuất phát từ nguyên nhân khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng chứ không phải do chủ ý của người mẹ, trách nhiệm pháp lý sẽ không được xem xét ở đây.

Từ những phân tích trên, có thể thấy, hành vi sinh con bằng phương pháp “thuận tự nhiên” chưa được Bộ Y tế công nhận, kết hợp với việc thiếu sự hỗ trợ của các điều kiện y tế tối thiểu, dẫn đến hậu quả làm chết con mới sinh, trong nhiều trường hợp có thể thỏa mãn cấu thành tội phạm “vô ý làm chết người”.

Do đó, các bà mẹ nên sáng suốt tìm hiểu kỹ các thông tin được đăng tải trên mạng xã hội, tránh việc thực hiện theo trào lưu một cách mù quáng, thiếu cơ sở khoa học, có thể dẫn đến việc mất con lẫn bản thân bị rơi vào vòng lao lý. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng cần nhanh chóng xử lý các tổ chức, cá nhân đã thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến các thông tin sai lệch về phương pháp “thuận tự nhiên”.

Trần Lê An Nguyên/Hãng luật Giải Phóng



Đọc tin pháp luật mới nhất trên Vì Công Lý. Để phản ánh thông tin hoặc gửi câu hỏi tư vấn pháp luật miễn phí, vui lòng gửi đến vicongly.com@gmail.com hoặc gọi Tổng đài 1900 6665.