Bình luận BLHS 2015: Tội huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản

Bình luận BLHS 2015: Tội huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản

188
SHARE

Tội huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản

Định nghĩa: Huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản là hành vi sử dụng chất độc, chất nổ, các hoá chất khác, dòng điện hoặc các phương tiện, ngư cụ khác bị cấm để khai thác thuỷ sản hoặc làm huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản; khai thác thuỷ sản tại khu vực bị cấm, trong mùa sinh sản của một số loài hoặc vào thời gian khác mà pháp luật cấm; khai thác các loài thuỷ sản quý hiếm bị cấm theo quy định của Chính phủ; phá hoại nơi cư ngụ của các loài thuỷ sản quý hiếm được bảo vệ theo quy định của Chính phủ và vi phạm các quy định khác về bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản.

Bình luận BLHS 2015: Tội huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản
Bình luận BLHS 2015: Tội huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản

CÁC DẤU HIỆU CƠ BẢN CỦA TỘI PHẠM

  1. Các dấu hiệu thuộc về chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm này không phải là chủ thể đặc biệt, chỉ cần người có năng lực chịu trách nhiệm hình sự và đến một độ tuổi theo quy định của Bộ luật hình sự thì đều có thể trở thành chủ thể của tội phạm này.

Theo quy định tại Điều 12 Bộ luật hình sự thì chỉ người từ đủ 16 tuổi trở lên mới có thể là chủ thể của tội phạm này, vì tội phạm này khung hình phạt cao nhất cũng chỉ là tội phạm nghiêm trọng.

Người có hành vi huỷ hoại nguồn lợi thủy sản chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu trước đó họ đã bị xử phạt hành chính về hành vi huỷ hoại nguồn lợi thủy sản hoặc đã bị kết án về tội huỷ hoại nguồn lợi thủy sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm.

  1. Các dấu hiệu thuộc về khách thể của tội phạm

Tội huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản là tội xâm phạm đến các quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản của Nhà nước

Đối tượng tác động của tội phạm này là các loại động vật sinh sống dưới nước (ao, hồ, sông, suối, biển…). Nếu loại thuỷ sản là động vật hoang dã quý hiếm thì người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội phạm các quy định về bảo vệ động vật hoang dã quý hiếm

  1. Các dấu hiệu thuộc về mặt khách quan của tội phạmHành vi khách quan

Người phạm tội huỷ hoại nguồn lợi thủy sản có thể thực hiện một hoặc một số hành vi sau:

-  Sử dụng chất độc, chất nổ, các hoá chất khác, dòng điện hoặc các phương tiện, ngư cụ khác bị cấm để khai thác thuỷ sản hoặc làm huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản.

Dùng chất độc, chất nổ, các hoá chất khác, để khai thác thuỷ sản là dùng các loại bom, mìn, thủ pháo, bộc phá, lựu đạn, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, các chất hoá học vô cơ và hữu cơ để đánh bắt các loại thuỷ sản dưới nước như: dùng mìn ném xuống biển làm cho cá chết, dùng thuốc trừ sâu đổ xuống sông làm cho cá chết.

Dùng dòng điện để khai thác thuỷ sản dùng dòng điện chạy qua nước để thủy sản bị điện giật chết như: dùng bình ắc quy cho dòng điện chạy qua nước làm cho cá bị điện giật chết; câu móc điện và cho dòng điện chạy qua nước để cá hoặc các loài thuỷ sản bị điện giật chết.

Khi dùng chất độc, chất nổ, các hoá chất khác hoặc dùng điện để đánh bắt thuỷ sản thường làm cho thủy sản chết hàng loạt không phân biệt loài nào, lớn hay bé, có thể có loài nặng hàng chục ki-lô-gam, có loài chỉ nhỏ như con tép không chỉ huỷ diệt nguồn thuỷ sản mà còn huỷ hoại cả môi trường thuỷ sản.

Dùng các phương tiện, ngư cụ bị cấm để khai thác thuỷ sản tuy không gây ra sự huỷ diệt như dùng chất độc, chất nổ nhưng cũng gây tác hại lớn đối với nguồn lị thuỷ sản như: Nhà nước quy định chỉ được dùng lưới có mắt lưới 20cmx20cm để đánh bắt cá ngoài khơi nhưng ngư dân đã dùng lưới vét (loại lưới có mắt nhỏ) để đánh bắt cả loài thuỷ sản nhỏ bé.

- Khai thác thuỷ sản tại khu vực bị cấm, trong mùa sinh sản của một số loài hoặc vào thời gian khác mà pháp luật cấm.

Để bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, Nhà nước quy định một số khu vực cấm khai thác, cấm khai thác trong mùa sinh sản của một loài thuỷ sản hoặc cấm khai thác vào những thời gian nhất định như: cấm khai thác thuỷ sản tại vùng vịnh X vì có liên quan đến an ninh, quốc phòng; cấm đánh bắt “Cá Ngựa” trong mùa sinh sản.v.v…; nếu đã có lệnh cấm và biết đã bị cấm mà vẫn khai thác là vi phạm.

- Khai thác các loài thuỷ sản quý hiếm bị cấm theo quy định của Chính phủ.

Cùng với các động vật qúy hiếm bị cấm săn bắt, Nhà nước cũng quy định một số loài thuỷ sản không được khai thác vì đó là các loài thủy sản quý hiếm như: rùa biển, cá voi… Các loài thủ sản qúy hiếm bị cấm khai thác do Chính phủ quy định ban hành kèm theo danh mục; nếu thuỷ sản mà ngư dân đánh bắt được ngoài biển là loài hiếm chưa thấy bao giờ nhưng Chính phủ chưa quy định đó là loài thủy sản quý hiếm bị cấm khai thác thì cũng không vi phạm.

-  Phá hoại nơi cư ngụ của các loài thuỷ sản quý hiếm được bảo vệ theo quy định của Chính phủ.

Bảo vệ nơi cư ngụ của các loài thủy sản quý hiếm cũng chính là bảo đảm cho loài thuỷ sản quý hiếm có điều kiện tồn tại và phát triển, phá hoại nơi cư ngụ của các loài thuỷ sản này cũng chính là hành vi huỷ hoại nguồn thủy sản. Ví dụ: Loài rùa biển thường lên bãi cát ven biển để đẻ trứng, nhưng một số người đã xây dựng lều quán trên bãi cát ven biển làm cho Rùa biển không có nơi đẻ trứng đã bỏ đi nơi khác sinh sống.

-  Vi phạm các quy định khác về bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản.

Vi phạm các quy định khác về bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản là ngoài hành vi sử dụng chất độc, chất nổ, các hoá chất khác, dòng điện hoặc các phương tiện, ngư cụ khác bị cấm để khai thác thuỷ sản hoặc làm huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản; khai thác thuỷ sản tại khu vực bị cấm, trong mùa sinh sản của một số loài hoặc vào thời gian khác mà pháp luật cấm; khai thác các loài thuỷ sản quý hiếm bị cấm theo quy định của Chính phủ và phá hoại nơi cư ngụ của các loài thuỷ sản quý hiếm được bảo vệ theo quy định của Chính phủ, thì bất cứ hành vi nào khác mà huỷ hoại nguồn lợi thủy sản đều bị coi là hành vi phạm tội này.

Hậu quả

Hậu quả là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm này, nếu người có hành vi huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản mà chưa bị xử phạt hành chính về hành vi huỷ hoại nguồn lợi thủy sản hoặc chưa bị kết án về tội huỷ hoại nguồn lợi thủy sản thì phải gây hậu quả theo mô tả của cấu thành tội phạm thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội phạm này.

Các dấu hiệu khách quan khác

Đối với tội phạm này, khi quy định hành vi khách quan của tội phạm, nhà làm luật đã quy định cả dấu hiệu khách quan khác cùng với hành vi khách quan như: khai thác các loài thuỷ sản quý hiếm bị cấm theo quy định của Chính phủ hoặc phá hoại nơi cư ngụ của các loài thuỷ sản quý hiếm được bảo vệ theo quy định của Chính phủ; nếu muốn biết loài thuỷ sản nào là quý hiếm, nơi nào là nơi cư ngụ của các loài thủy sản quý hiếm phải căn cứ vào quy định của Chính phủ. Ngoài ra, muốn xác định hành vi phạm tội còn phải căn cứ vào các quy định của các cơ quan chức năng mà cụ thể là Bộ Thuỷ sản về việc khai thác thuỷ sản, cũng như các biện pháp bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản.

Các dấu hiệu thuộc về mặt chủ quan của tội phạm

Người thực hiện hành vi phạm tội này là do cố ý, tức là nhận thức rõ hành vi của mình là huỷ hoại nguồn lợi thủy sản, thấy trước được hậu quả nghiêm trọng  của hành vi mà mình thực hiện, mong muốn hoặc để mặc cho hậu quả nghiêm trọng xảy ra.

Nhận thức của người phạm tội là bao gồm cả nhận thức về pháp luật, tức là biết Nhà nước cấm không được khai thác mà vẫn khai thác. Nếu vì lý do khách quan người có hành vi huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản mà không nhận thức được hành vi của mình là trái pháp luật thì không phải là cố ý phạm tội.

Hình phạt

Người nào vi phạm các quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản thuộc một trong các trường hợp tại khoản 1 điều 242 BLHS 2015, gây thiệt hại nguồn lợi thủy sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc thủy sản thu được trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong những hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp tại khoản 2, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 05 năm:

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp tại khoản 3, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:

a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng;

c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm;

d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm hoặc cấm huy động vốn ngày 27 tháng 11 năm 2015 từ 01 năm đến 03 năm.

Ban Biên Tập

Nguồn: Chuyên mục tư vấn pháp luật miễn phí do hãng luật Giải Phóng thực hiện

Khi cần thuê luật sư vui lòng liên hệ với hãng luật Giải Phóng qua email lgp@lgp.vn hoặc gọi đường dây nóng luật sư qua số 0963 113 113.



Đọc tin pháp luật mới nhất trên Vì Công Lý. Để phản ánh thông tin hoặc gửi câu hỏi tư vấn pháp luật miễn phí, vui lòng gửi đến vicongly.com@gmail.com hoặc gọi Tổng đài 1900 6665.